راه حل کسری بودجه در ایران چیست؟ یکی از اثرات قطعی و فوری اعمال سیستم پولطلا بر کل کشور، کاهش شدید تورم و حتی صفر شدن آن در کوتاه مدت است. اما اثرات جانبی کاهش تورم بعضا بسیار جالب است.
علاوه بر ایجاد انضباط مالی که خود عامل کاهش کسری بودجه دولت است، مطالعات نشان می دهند که کسری بودجه با تورم اثر هم افزایی متقابل دارد. یعنی کسری بودجه موجب افزایش تورم می شود و خود افزایش تورم کسری بودجه را زیاد می کند.
در واقع دولت ها برای جبران کسری بودجه به استقراض از بانک مرکزی رو می آورند. بانک مرکزی هم برای قرض دادن به دولت، پول بدون پشتوانه چاپ می کند. چاپ پول بی پشتوانه موجب کاهش ارزش پول ملی و تورم می شود. افزایش تورم هزینه های دولت را زیاد می کند. این یعنی افزایش مجدد کسری بودجه.
تنها راه نجات از این دور باطل، پولطلا است. پولطلا هم تورم را صفر می کند و همزمان تولید پول بدون پشتوانه را صفر می کند.
در ادامه مروری خواهیم داشت بر نتایج مطالعات اخیر پیرامون رابطه تورم و کسری بودجه:
راه حل کسری بودجه: تحلیل رابطه تورم و کسری بودجه دولت در اقتصاد ایران
در یک مطالعه رابطه میان کسری بودجه و تورم در ایران طی سالهای 1370 الی 1400 با استفاده از رویکرد تبدیل موجک پیوسته مورد بررسی قرار گرفته است. علاوه بر این، این رابطه در مورد خالص بدهی دولت به بانک مرکزی، بدهی دولت به بانک مرکزی و تورم نیز تحلیل شده است. یافتهها حاکی از تأثیر مثبت و معنادار تورم بر کسری بودجه است.
همچنین تأثیر مثبت و معنادار تورم بر خالص بدهی دولت و بدهی دولت به بانک مرکزی را در بلندمدت. نتایج بدست آمده حاکی از آن است که تورمهای بالا در شرایط بیثبات موجب افزایش کسر بودجه دولت می-شود. چون دولت خود بزرگترین مصرف کننده است و از مجرای اثر الیورا- تانزی هزینههای دولت فورأ با تورم افزایش مییابد اما درآمدهای دولت با تأخیر نسبت به تورم تعدیل میشود. بنابراین تورم از طریق هزینههای دولت بر کسری بودجه و بدهی دولت به بانک مرکزی فشار آورده و آن را افزایش میدهد.
شناسه مقاله مرجع: DOI: 10.22047/hsd.2024.433334.1007
علاوه بر مقاله فوق چندین مقاله در سال های اخیر تدوین شده اند که رابطه مستقیم و دوطرفه کسری بودجه و تورم را تایید می کنند.