تاریخ پولطلا

تاریخ پولطلا به اولین پول جهان برمی گردد. پولی که هرگز تورم نداشته و باعث سامان یافتن تمدن ها شد.

تاریخچه داد و ستد و مبادله کالا به کالا به هفت هزار سال پیش از میلاد مسیح بازمی‌گردد. در آن زمان، قبایل بین‌النهرین این مفهوم را به فِنیقیان معرفی کردند. در این نوع تجارت، کالاها بدون استفاده از پول مستقیماً با یکدیگر مبادله می‌شدند. نمونه‌هایی از این کالاها شامل چای، نمک، اسلحه و سایر موارد بودند.

با گذر زمان، داد و ستد تحول کرده و تکامل یافته است. در دوران مستعمره‌نشینی آمریکا، معاملات شامل پوست، غلات و اسلحه نیز انجام می‌شد.

قبل از اختراع پول، مردم با ساخت و تولید اشیاء مختلف برای یکدیگر لذت می‌بردند. در جوامع کوچکتر، پرداخت‌ها و رسیدها به صورت ذهنی ثبت می‌شدند. نگهداری صورت‌حساب یا چُرتکه تبادلات نقشی کلیدی در مدیریت بدهی‌ها و تعهدات فردی داشت.

با گسترش جوامع، نرخ تبادلات نیز افزایش یافت و با تولیدات جدید برای مردم عادی و اعمال مالیات توسط فرمانروایان، حساب‌رسی به امری مشکل تبدیل شد.

استفاده از سندهای بدهکاری در ظاهر راه‌حلی کارآمد به نظر می‌رسد، اما اگر شخصاً صادر‌کننده آن را نشناسید، استفاده و تایید آن‌ها دشوار می‌شود. به همین دلیل، مردم از اشیایی مانند دندان نهنگ به عنوان سند بدهکاری استفاده می‌کردند. حذف این مرحله از فرآیند تبادلات باعث شد تا مردم آزادانه با هر کسی معامله کنند و با ذخیره نشان یا توکن‌های بدهکاری، قدرت خرید خود را افزایش دهند.

تاریخ پولطلا: ضرب اولین سکه طلا

در حدود سال ۷۷۰ پیش از میلاد، چینی‌ها به جای استفاده از اشیاء واقعی برای تبادلات، مانند ابزار و سلاح، نمونه‌های مینیاتور و برنزی از همان اشیاء تولید می‌کردند. این روش تبادل، جلوی خطراتی مانند بریدگی دست توسط اشیاء تیز را می‌گرفت. با این حال، این شیوه کارآمدی نداشت و به زودی خنجرها و بیلچه‌ها جای خود را به اشیاء دایره‌ای شکل دادند و همین اشیاء به عنوان اولین سکه‌ها شناخته شدند.

زمانی که مردم برای سهولت در معامله از پول استفاده کردند، نیازی به استفاده از صدف، جو، پر یا دندان نهنگ نبود. به سرعت ویژگی‌های کاربردی پول برای همه روشن شد. به عنوان مثال، جو وزن زیادی داشت و قابل حمل نبود، دندان نهنگ نیز به سختی به دو نیم تقسیم می‌شد. صدف‌ها نیز در ساحل‌ها به راحتی پیدا می‌شدند، اما نایابی نداشتند. اگر توکن پولی شما مانند پر ارزش نبود، معامله خارج از جامعه‌تان با مشکل مواجه می‌شد.

اگرچه چین اولین کشوری بود که از یک شیء مانند سکه استفاده می‌کرد، اولین منطقه جهان که از تاسیسات صنعتی برای ساخت سکه به‌عنوان ارز رایج استفاده می‌کرد، منطقه‌ای به نام “لیدیا” بود. امروزه این منطقه قسمت غربی کشور ترکیه است و تاسیسات تولید سکه در آن ضراب‌خانه نامیده می‌شود.

تاریخ پولطلا: مردم تمدن لیدیا جزء اولین افرادی بودند که از سکه‌های طلا و نقره استفاده می‌کردند. این ارز دارای ارزش بود و حمل و نقل آسانی داشت.

اولین پول‌های فلزی ضرب شده در تاریخ سکه‌هایی از آلیاژ نقره و طلا بودند. پس از مردم لیدیه استفاده از پول‌های فلزی به‌تدریج رواج یافت. استفاده از پول‌های فلزی نخست بین تمدن‌های مدیترانه‌ای و مدت کوتاهی بعد بین کلیه جوامع بشری رایج شد. پادشاهان کشورهای تاسیس یافته در آناتولی به ضرب سکه‌ها و پول‌های فلزی با اشکال و تصاویر خود شروع کردند. دیگر ضرب سکه به‌صورت سمبل حاکمیت و قدرت و توانایی دولت‌ها در آمد.

لیدیه ثروتمندترین کشور منطقهٔ آناتولی (آسیای کوچک) بود. پادشاه لیدی به منظور مقابله با کوروش بزرگ با فرمانروای اسپارت که از مهم‌ترین شهرهای یونان بود، پیمان دوستی بست. کوروش بزرگ به لیدیه حمله برد و سارد را در سال ۵۴۶ پ.م. به قلمروی ایران افزود. با فتح شهر سارد، عمر پادشاهی بزرگ لیدی به پایان رسید.

در سدهٔ هفتم پ.م. یونانیان این سرزمین را به تصرف و اشغال خود درآورده و با پارس همسایه شده‌ بودند. آنها شهرهای مهمی از جمله بیزانس یا استانبول فعلی را بنیان نهادند. امپراتوری روم در سال ۱۹۶ پ.م. بر این سرزمین تسلط یافت.

کانال ایتای متا (مطالعات تمدن اسلامی)

آغاز ریال

واحد پول ایران از سدهٔ هفتم هجری تا زمان اوایل حکومت پهلوی دینار بود. یک تومان واحد شمارش برای دینار و برابر ده قران یا ده‌هزار دینار بود. در ۲۷ اسفند ۱۳۰۸ (۱۹۳۲ میلادی)، طبق قانون تعیین واحد و مقیاسِ پولِ قانونیِ ایران، ریال به‌جای قران با وزن خالصِ ۰٫۳۶۶۱۱۹۱ گرمْ طلا انتخاب شد. همچنین به صد دینار جدید تقسیم‌پذیر بود. ریال در میان مردم مقبولیت و رواج نیافت و مردم ایران ۱۰ ریال را یک تومان فرض کردند و در میان مردم، واژگان تومان و قران (تُمَن و قِرون) کاربرد دارد و واحدهای رسمی ریال و دینار در محاوره مردم استفاده نمی‌شود. حتی در میان رسانه‌های ایران و مسئولان کشوری نیز استفاده از تومان مرسوم‌تر است. قبل از تبدیل واحدهای پولی به دستگاه اعشاری در ۱۳۱۱ خورشیدی، سکه‌ها و واحدهای پولی مورد استفاده بودند، و برخی از این الفاظ هنوز کاربردهایی در زبان ایرانیان و ضرب‌المثل‌های ایرانی دارند.

در سال 1308 هر ریال معادل با 0/36 گرم طلای خالص بود. در سال 1350 ارزش هر ریال به ۰/۰۱۰۸۰۵۵ گرم طلای خالص رسید (نرخ اعلامی) این یعنی تنها پس از 42 سال آن هم در شرایطی که هیچ تحریمی وجود نداشته ارزش پول کشور 96/94 درصد ارزش خود را از دست داده است.

این در حالی است که پیش از این به دلیل ذاتی بودن ارزش پول، اصلا کاهش ارزش پول معنایی نداشته است.

لینک کوتاه