لایه های زیرسطحی یک شهر مدرن

لایه زیرسطحی شهر را می توان یک بخش غیر قابل چشم پوشی از شهرهای جدید دانست که علی رغم هزینه های بالا، همچنان بسیار مورد توجه هستند.

طبق برآوردهای تیر 1403، احداث هر کیلومتر مترو هزینه ای برابر با 661 کیلو طلای خالص دارد. با توجه به عرض تونل ها و تاسیسات آن ها هر متر مربع حدود 40 تا 45 گرم طلای خالص نیاز دارد.

هر متر مربع زمین در شهرهای بزرگ تا 100 گرم طلای خالص ارزش دارد و در شهرهای کوچک تا 40 گرم. این یعنی در شهرهای بزرگ، ساختن تونل به صرفه تر از ساختن اتوبان است!

در شهرهای کوچک هم اگر هزینه های تخریب ساختمان ها (هر متر مربع 2 تا 20 گرم طلای خالص) و هزینه های زیرسازی (هر متر مربع 1.5 تا 2 گرم طلای خالص) و روسازی (هر متر مربع 0.2 تا یک گرم طلای خالص) را حساب کنیم بازهم به این نتیجه خواهیم رسید که ایجاد شهرهای زیر زمینی به صرفه است.

علاوه بر این، در شهرهای کویری مانند کرمان در کاهش هزینه برق هم می تواند موثر باشد. البته برای تهویه هم باید از معماری اسلامی ایرانی استفاده کرد و با ایجاد فضاهایی مانند آب انبارها و یخدان های قدیمی، تهویه های بر مبنای معماری را جایگزین کرد.

وجود قنات های قدیمی در زیر شهرها در حال حاضر به عنوان تهدید شناخته می شود در حالی که می توان با احیا و مقاوم سازی از آن ها برای انتقال تاسیسات شهری، روان آب ها و … استفاده کرد.

عمارت های زیر زمینی بجای بلند مرتبه سازی

قیمت خاکبرداری ساختمان در سال ١۴٠٣ به ازای هر متر مکعب در حدود 0.05 تا 0.1 گرم طلای خالص است. این در حالی است که برای بلند مرتبه سازی هم نیاز به خاکبرداری گسترده است.

علاوه بر این در ساخت عمارت های زیرزمینی احتمال ریزش ساختمان در حوادثی مانند زلزله کمتر است و با توجه به آب بندی سطوح، حتی در صورت وقوع سیل هم احتمال نفوذ سیل کم است ولی باید قوانین و استانداردهای خاصی به این منظور ایجاد شود.

عمارت های زیر زمینی در معرض تابش آفتاب نیستند پس در تابستان خنک ترند، علاوه بر این اگر این عمارت ها دارای هواکش های بلند باشند تهویه بر اساس جریان همرفت و اختلاف فشار همواره درون آن ها ایجاد می شود.

برنامه ریزی برای لایه های زیرسطحی یک شهر مدرن در 1950: