قراردادهای سبا (BOT) چیست؟
قراردادهای سبا BOT مدلی است که برای تأمین مالی پروژههای بزرگ، معمولاً پروژههای زیرساختی که از طریق مشارکتهای دولتی و خصوصی توسعه مییابند، استفاده میشود.
طرح BOT به امتیاز اولیه توسط یک نهاد عمومی. مانند یک دولت محلی به یک شرکت خصوصی برای ساخت و راه اندازی پروژه مورد نظر اشاره دارد. پس از یک بازه زمانی مشخص، معمولاً دو یا سه دهه، کنترل پروژه به نهاد عمومی بازگردانده می شود.
خوراکی های کلیدی
- قرارداد ساخت-بهره برداری – انتقال (BOT) مدلی است که برای تأمین مالی پروژههای بزرگ، معمولاً پروژههای زیرساختی که از طریق مشارکت عمومی-خصوصی توسعه مییابند، استفاده میشود.
- پروژههای BOT معمولاً پروژههای زیرساختی در مقیاس بزرگ هستند که در غیر این صورت صرفاً توسط دولت تأمین مالی، ساخته و اجرا میشوند.
- بر اساس یک قرارداد ساخت-بهره برداری – واگذاری (BOT). یک نهاد – معمولاً یک دولت – به یک شرکت خصوصی امتیازی برای تامین مالی، ساخت و بهره برداری از یک پروژه برای یک دوره 20 تا 30 ساله اعطا می کند. به امید کسب سود.
- پس از این مدت، پروژه به نهاد عمومی که در اصل امتیاز را اعطا کرده است، بازگردانده می شود.
قراردادهای ساخت-بهره برداری – واگذاری(سبا) چگونه کار می کنند
بر اساس قراردادهای سبا : ساخت-بهره برداری – واگذاری(BOT). یک نهاد (معمولاً یک دولت) به یک شرکت خصوصی امتیازی برای تأمین مالی، ساخت و اجرای یک پروژه اعطا می کند. این شرکت پروژه را برای یک دوره زمانی (معمولاً 20 یا 30 سال) با هدف بازگرداندن سرمایه خود اجرا می کند. سپس کنترل پروژه را به نهاد عمومی واگذار می کند.
پروژههای BOT معمولاً پروژههای زیرساختی در مقیاس بزرگ هستند که در غیر این صورت صرفاً توسط دولت تأمین مالی، ساخته و اجرا میشوند. به عنوان مثال می توان به یک بزرگراه در پاکستان، یک مرکز تصفیه فاضلاب در چین و یک نیروگاه در فیلیپین اشاره کرد.
به طور کلی، پیمانکاران BOT شرکت هایی با هدف خاص هستند که به طور خاص برای یک پروژه معین تشکیل شده اند. در طول دوره پروژه – زمانی که پیمانکار پروژه ای را که ساخته است اجرا می کند. درآمدها معمولاً از یک منبع منفرد به دست می آیند، یک خریدار با قرارداد الزام آور. این ممکن است یک شرکت دولتی یا دولتی باشد.
قراردادهای خرید برق ، که در آن یک شرکت دولتی به عنوان فروشنده عمل می کند. و برق را از یک نیروگاه خصوصی خریداری می کند، نمونه ای از این ترتیب است. طبق یک امتیاز سنتی، شرکت بدون واسطه دولتی مستقیماً به مصرف کنندگان می فروخت.
قراردادهای BOT اغلب حداقل قیمت هایی را که متخلف باید بپردازد، تعیین می کند.
تغییرات در قرارداد ساخت-عملیات-واگذاری(سبا).
تعدادی از تغییرات در مدل پایه سباوجود دارد.
بر اساس قراردادهای ساخت، مالک، بهره برداری، واگذاری (BOOT)، پیمانکار مالک پروژه در طول دوره پروژه است. در همین حال، بر اساس قراردادهای ساخت-اجاره-انتقال (BLT)، دولت پروژه را در طول دوره پروژه از پیمانکار اجاره می کند. و مسئولیت عملیات را بر عهده می گیرد.
سایر تغییرات طراحی پیمانکار و همچنین ساخت پروژه است. یک نمونه قرارداد طراحی، ساخت، عملیات انتقال (DBOT) است.
رویکرد BOT در اواخر دهه 1970 در پس زمینه بودجه های محدود در کشورهای در حال توسعه و رکود کار برای شرکت های ساختمانی بین المللی توسعه یافت.
نمونه ای از قرارداد ساخت، بهره برداری، واگذاری(BOT).
سیستم قطار مرتفع در بانکوک، تایلند، معروف به سیستم حمل و نقل انبوه بانکوک (BTS) یا BTS Skytrain. از قرارداد امتیاز BOT 30 ساله بین اداره کلانشهر بانکوک، نهاد دولتی صاحب خط، و حمل و نقل تایلندی ایجاد شده است. شرکت بانکوک Mass Transit System (BMTS) Public Company Limited.3
بر اساس مفاد قرارداد، BMTS وظیفه طراحی، تامین مالی، ساخت و راه اندازی سیستم حمل و نقل. را از جیب خود در ازای دریافت تمام کرایه ها و درآمد تبلیغاتی در زمان راه اندازی خط قطار به عهده داشت.
بر اساس پیش بینی های خود، BMTS متوجه شد. که هزینه های خود را ظرف یک دهه با حداقل نرخ بازدهی 16 درصد جبران خواهد کرد. با این حال، آن را به این شکل خارج نشد. BTSC پس از اینکه تعداد افرادی که از این سرویس استفاده می کردند. بسیار کمتر از پیش بینی اولیه آن بود، با مشکل مالی مواجه شد.
قراردادهای BOT عموماً در اقتصادهای در حال توسعه رایجتر است. و به دولتهای محلی با کمبود نقدینگی کمک میکند تا پروژههای زیرساختی بزرگ و پیچیدهای را تامین کنند که در غیر این صورت ممکن است قادر به مدیریت و پرداخت آن نباشند.
چارچوب اساسی یک قرارداد BOT چیست؟
یک BOT را می توان به سه مرحله مجزا تقسیم کرد:
- ساخت : یک شرکت خصوصی با ساخت یک پروژه زیرساخت عمومی برای دولت موافقت می کند.
- بهره برداری: سپس به بهره برداری و مدیریت تسهیلات برای یک دوره توافق شده ادامه می دهد. که در طی آن باید هزینه آن را جبران کند و شروع به کسب درآمد کند.
- واگذاری: پس از مدت امتیاز، شرکت مالکیت را به نهاد عمومی منتقل می کند.
خطرات قراردادهای سبا BOT چیست؟
یکی از بزرگترین خطرات این است که قرارداد در نهایت ضرر کند. برای موفقیت برای همه طرفها، این پروژه باید بازده سرمایهگذاری کافی را برای واحد خصوصی فراهم کند. در حالی که از نظر مالی برای نهاد عمومی سود میبرد و سایر گزینههای جایگزین موجود را شکست میدهد. متأسفانه، همیشه این اتفاق نمی افتد. پروژه های بزرگ با ریسک زیادی همراه هستند و ممکن است منابع مالی کمتر یا بیش از حد تخمین زده شود.
تفاوت بین BOT و PPP چیست؟
مشارکت عمومی-خصوصی (PPP) زمانی است که یک نهاد خصوصی پروژههای دولتی در مقیاس بزرگ مانند شبکههای حمل و نقل عمومی، پارکها و بیمارستانها را به عهده میگیرد، تأمین مالی میکند و اجرا میکند. قرارداد BOT تنها یکی از مجموعه ای از توافقات بالقوه PPP است.
خط پایین
قراردادهای BOT می تواند بسیار منطقی باشد. در تئوری، آنها دولت ها را قادر می سازند تا هزینه و ریسک پروژه های زیرساختی بزرگ و مهم را به یک نهاد خصوصی متخصص منتقل کنند. که این پتانسیل را دارد که در صورت موفقیت قبل از بازگرداندن آن، پول زیادی از آن به دست آورد. به نظر می رسد برد-برد، درست است؟ از نظر تئوری، بله، اگرچه متأسفانه متغیرهای زیادی وجود دارد که می تواند آنچه را که به نظر می رسد یک ترتیب رویایی است به یک کابوس کامل تبدیل کند. به خصوص برای شرکت خصوصی ریسک پذیر.